Genel anlamda bilindiğinin aksine, [...]]]> Ekim ayının konusu: Fotoğrafçılık Moda mı Oldu, Moda Fotoğrafçılığı Sanat mı Oldu ?

İstanbul Modern’de 24 Ekim Cumartesi saat 16.00-18.00 arasında gerçekleşen bu söyleşiye katılma şansım oldu. Söyleşi Murat Germen ve Orhan Cem Çetin yönetiminde gerçekleşti.  Çağdaş Fotoğraf Serileri söyleşi dizisi kapsamında gerçekleşen bu seri de , moda fotoğrafıyla sanatın ilişkisi ele alındı.

Genel anlamda bilindiğinin aksine, iş akışı içinde fotoğrafçının yaratıcı kararlar alamadığı, kendisine verilen ayrıntılı tanımlar içinde mesleğini icra ettiği reklam fotoğrafçılığının bir dalı olan moda fotoğrafçılığı, görsel dünyada doğası gereği hayli çekici görüntülerle yerini alıyor.

Reklamverenin çizdiği üslup her ne kadar baskın olmak zorundaysa da, az sayıda fotoğrafçı, yaratıcılığının önündeki bu temel engeli aşarak kişisel üslubunu reklamverenin üslubunun önüne geçirebiliyor, fotoğrafların altındaki imza bir bakışta tanınabiliyor.

Görüntüler kişiselleştikçe, çalışma ticari olduğu halde, ortaya çıkan iş sanat fotoğrafı tanımına yaklaşıyor.  Fotoğrafçının kişisel işleri ile ticari işleri ayırt edilemez oluyor. Söyleşinin odağında, işte bu çizgiyi aşabilen Irving Penn, David LaChapelle, Juergen Teller, Terry Richardson gibi ünlü fotoğrafçıların fotoğraflarınından örnekler  gösterdiler.

Söyleşi;  katılımcıların da  soru sorması ve kendi fikirlerini ifade etmesiyle  oldukça renkli geçti.

Moda ve reklam foroğrafçılığında yaşanan bir kirlenmeden bahsedildi.

Normalde satılmayacak ürünlerin pahalı ve çarpıcı prodüksiyonlarla satışlarının arttırılmaya çalışılması ve  bunu yaparken de kadının cinsel kimliğinin çok fazla abartılarak kullanılmasından, Murat Germen ve Orhan Cem Çetin duydukları rahatsızlığı dile getirdirler. Tabiki katılmayanlar bunun doğal olduğunu savunanlar oldu.

Açıkçası ben de kadın çıplaklığının her  eşyanın yanına ataçla tutturulmuş gibi iliştirilmesine ve erkeklere de bu ürünleri alırsanız kadınlar ancak sizinle ilgilenir mesajının verilmesi hoşuma gitmiyor.

Moda denen tek dişi kalmış canavar aslen kapitalizmi besleyerek ve biz insanoğlunun en ilkel dürtülerini kullanarak normalde satın almayı düşünmeyeceğimiz ürünleri aldırmaktır. Ben bunun farkında olan aklı başında bir birey olarak bazen aldanıp gereksiz şeyleri satın almışlığım olmuştur. Arkasından da hep pişman olmuşumdur.:)

Reklam fotoğrafçılığında kullanılan photoshop teknolojisi o kadar abartılmış durumdaki,  gazete ve dergilerde gördüğüm kişilerin gerçek mi? yoksa plastik bir bebek mi? olduğunu çoğu zaman anlamakta zorlanıyorum. Bu işte rol alan tüm aktörlerin kusursuz bir tene sahipmiş gibi gösterilmeye çalışılırken doğallıklarını kaybedip bir plastiğe dönüştürülmesi bana itici geliyor.

Reklam fotoğrafçılığı her ne kadar renkli ve eğlenleceli gibi görünsede aslında oldukça zor bir iş.

Gerçekten ince bir zekanın sonucu ortaya çıkmış reklam fotoğraflarına hiç bir sözüm yok. Mesela derseniz işte bir tane örnek.

Isn’t this gorgeous? Karl Lagerfeld for Sécurité Routière by saying “It’s yellow, it’ ugly, it doesn’t match anything, but it can save your life”.

Merih beyin yazı dili ne kadar ağırsa bizlerle konuşurken ve bilgilerini [...]]]> Muammer Yanmaz atölyesiyle tanışalı ilk söyleşi dinleyişim. Gitmeden önce  Merih Akoğul’un sitesine , sitesinde yer alan tüm proje çalışmalarına baktım. Her biri, yaşamın kendi dinamiğinden, duyarlılığından ince zekasından ve bilgisinden beslendiği anlaşılıyor.
Daha önce kendisini tanımıyordum. O nedenle herşeyi ile bu söyleşi fazlasıyla ilgimi çekmişti.

Merih beyin yazı dili ne kadar ağırsa bizlerle konuşurken ve bilgilerini paylaşırken o kadar espirili ve sadeydi. Şahsen ben çok keyif aldım. Bizlere çektiği fotoğrafları, kendi iç aydınlanmasını, nelerden ve kimlerden beslendiğini anlattı. 2001-2007 yılları arasında Anadolu’da çektiği 72 fotoğrafından oluşan “SANKİ” isimli kitabında yer alan fotoğraflarından oluşan bir slayt show izledik.
Belgesel tarzda, müdahalesiz siyah beyaz çekilmiş fotoğraflarından bir sürü ilginç şey anlattı. Nesneler, mekânlar ve insanlar arasındaki ilişkiyi, kendine özgü bakış açısıyla yorumluyor.
Türkiye’nin farklı köşelerinde tanık olduğu tezadlıkları, anları, o anların içinde yaşanan duyguları, çelişkileri ince zekası ve evrensel değerlerle yaşama bakan açısıyla çektiği her bir fotoğraf ayrı bir güzellikteydi.

Merih bey sadece fotoğrafçılığı ile değil aynı zamanda eğitmenliği  ve fotoğraf kuramıyla ilgili yaptığı çalışmalarıyla da tanınıyor.  Avrupa’nın çeşitli kentlerini, diğer yandan da Türkiye’nin ve yaşadığı kent olan İstanbul’un dinamiklerini de fotoğraflara dönüştürmek ve görsel bir bellek oluşturmak üzerine yoğun bir biçimde çalışıyor.

Merih beyin fotoğraf sanatçılığının yanında yazar ve şair kimliği de var. Sanatçı, “SANKİ” isimli sergisi için gene aynı isimli dizelerle şöyle anlatıyor;

“Sanki küçük bir çocuğum,
boynumda basit bir makine ile büyük fotoğrafların hayalini kuruyorum.
Sanki her şeyi unutmuş da fotoğraflara bakarken hatırlamışım.
Sanki zamanı tam tutacakken elimden kaçırmışım.
Sanki bu dünyayı erkenden bırakıp gitmiş ustalarım ve hocalarım hala yanımdalar.
Sanki; dünyadaki her şey bir fotoğrafa girmek için var.”

Yeryüzünde herkesin kendine ait fotoğrafının bir yerlerde gizli olduğuna inanan sanatçı, fotoğraf serüveninin büyük kısmının kendine ait görüntüleri aramakla geçtiğini söylüyor.

Kısacası diyor ki; her şeyi okuyun, bir kaç konuda çokça bilginiz pek çok konuda fikriniz olsun. Mutlaka müzik bilginiz olsun. Çok fotoğraf çekmek yerine bir tane çekin ancak altına yazacağınız,  fotoğrafın anlattığı bir hikaye veya dayandığı düşünce olsun. Şimdilik sevgiler saygılar.