Eser, yaşamın yedi dönemini anlatıyor. Ölümle son bulan yaşam yolunda büyük usta Haluk Bilginer bebek oldu, genç oldu, büyüdü adam oldu, yaşlandı.  Muhteşem bir performans sergiledi. Haluk [...]]]> Uzun süredir bir şeyler yazamadığım ve blogumu ihmal ettiğim için üzgünüm. Kaldığım yerden devam ederek Enka’da izlediğim, fotoğraf çekmem için izin verilen sekspir müzikaline ait fotoğraflarımı paylaşmak istiyorum.

Eser, yaşamın yedi dönemini anlatıyor. Ölümle son bulan yaşam yolunda büyük usta Haluk Bilginer bebek oldu, genç oldu, büyüdü adam oldu, yaşlandı.  Muhteşem bir performans sergiledi. Haluk Bilginer’e eşlik eden dört kişilik Soykarılar korosu da kocaman bir övgüyü hak ediyor. Soykarıları oynayan Evrim Alasya, Selen Öztürk, Zeynep Alkaya ve Tuğçe Karaoğlan oyunun başından sonuna kadar tempolarını, enerjilerini, uyumlarını hiç kaybetmediler . Ve biz izleyicisine duyguları o kadar güzel aktardılar ki; her biri olağanüstüydü. İnanın onlardan birisi olmak istedim. O kadar çok özendim ki anlatamam. Hikayemiz doğumla başlıyor.

1.Dönem

“Doğduğumuz anda,
Şarlatanlarla dolu bu koca dünyaya geldik diye
Basarız çığlığı.”
(King Lear-King Lear, Çev. Haluk Bilginer)

2.Dönem

“Hey oğul güzel oğul,
Avucunda tuttuğun saat, acele akar
Sen ay gibi büyüyüp serpilirken
Hepten çöker kim varsa seni seven
Yok edilişin tanrıçası tabiat
Sen yol aldıkça o seni geri çekecek
Zamanın seni rezil edilişi görülecek
Şimdi onun gözdesisin ama kork ondan
Ertelese de er geç hesap kapanacak,
Bil ki seni zamana kurban edecek.”
(126. Sone, Çev. Haluk Bilginer)

Sonra çocuk olur, oynar coşar.
“Şunlar kulağına küpe olsun
Ağzından çıkanı kulağın duysun
Olmayacak duaya amin deme.
Samimi ol ama laubali olma.
Her tanıştığını dost sanma
Dost olduklarını da yabana atma.
Kavga etmekten sakın,
Ama kavga kaçınılmazsa
Gözünü budaktan sakınma,
Onlar korksun senden, sen korkma.
Eleştiriye kulak ver ama kendi fikrini de koru.
İki dinle bir söyle,
Bütçene göre giyin aşırıya kaçma,
Zevkli ol, rüküşlükten kaçın.
Ne borç al, ne borç ver
Borç verme, hem parandan hem dostundan olursun
Borç alma, savurgan olursun.
Kendine karşı dürüst olan
Sahtekarlık yapamaz başkasına.”
(Hamlet, Prince of Denmark-Polonius, Çev. Haluk Bilginer)

3.Dönem

Derken ilk gençlik yılları ve aşk; karında uçuşan ilk kelebekler, ilk kayıplar, ilk kalp ağrıları.
“Sıradan, çirkin,
Değersiz, ne varsa
Biricik, değerli
Güzel kılar aşk.
Gözü kördür aşkın
Hayaliyle görür.”
(A Midsummer Night’s Dream, Helena-Çev. Haluk Bilginer)

“Elde edilene kadar melektir,
Melektir arzulanan kadın
Erkeğin gözünde.
Asıl zevk peşinde koşmaktır
Bu vardır aşkın özünde.
Hiçbir şey bilmiyordur bunu bilmiyorsa kadın:
Ele geçtin mi kölesin geçmedikçe sultan.”
(Troilus and Cressida-Cressida, Çev. Haluk Bilginer)

4.Dönem

Çok geçmeden Shakespeare büyür asker olur.
“Derken asker-
Eser gürler,
Atıp tutar,
Bir bardak suda
Fırtına kopar.
Sakal bıyık yerinde
Namusu her şeyin üstünde.
Hemen celallenir
Atılır her kavgaya
Topun ağzına girmekten hiç çekinmez
Sabun köpüğünden şöhret uğruna.”
(As You Like It-Jaques, Çev. Haluk Bilginer)

5.Dönem

Sonra yaşı ilerler yargıç olur, bilgiçce deyişler söyler.
“Sana kur yapan yoksa
Kusuru müzikte ara.
Baktın biri üstüne çok düşüyor,
Her şeyin bir zamanı var de
Dansın bitmesini bekle.
Çünkü bak dinle
Oynaşmak, evlilik ve pişmanlık
Hepsi ayrı dansa benzer:
Oynaşmak İskoç dansı gibi
Ateşli ve hızlı.
Evlilik düğün dansı gibi
Ağır başlı usulüne uygun.
Pişmanlıksa geriye doğru hızlı hızlı
Ta ki mezarı boylayıncaya kadar.”
(Much Ado About Nothing-Beatrice, Çev. Haluk Bilginer)

6.Dönem

Altıncı çağ gelir, Shakespeare yaşlanır.
“Kırk yılın kışı, kuşatınca alnını
Kazınınca güzelliğinin tarlasına çukurlar
Fiyakalı gençliğin gururlu mirası
Yitip gider, kaplar her yanı otlar.
O zaman sorarlarsa sana:
Hani nerde güzelliğin,
Nerde gücün kuvvetin? Şehvetin nerde?
Dersen ki şu solmuş gözlerimde!
Yazık olmaz mı, ayıp olmaz mı yitip giden övgülere.
Oysa desen ki: güzel çocuğum taşır güzelliğimi,
Yaşlılığımın hesabını o verecek,
O sürdürecek bendeki güzelliği.
Güzel çocuğum taşır güzelliğimi,
Sen solarken o açacak yerine
Gör bak nasıl coşacak
Çekildiğini sandığın kanın.”
(2.Sone, Çev. Haluk Bilginer)

7.Dönem

Ve kundakta başlayan yolculuk mezarda son bulur.
“Yaşamın sonu yaşamdan daha çok önemsenir;
Güneşin batışı, müziğin bitişi gibi.
En son söylenen en çok hatırda kalır.”
(King Richard the Second-John of Gaount, Çev. Haluk Bilginer)

Ve yaşamla birlikte oyun son bulur. Seyircinin kendi içsel yolculuğuna çıktığını varsayıyorum, açıkçası ben öyle yaptım. Kafamda bir sürü soru ve niyet uçuştu.  Hepimiz öleceğimizi bile bile neden bu hayatın saçma koşturmasına kendimizi kaptırıp gereksiz hırslara kapılıyoruz.  Hem kendimizi hem de çevremizi mutsuz ediyoruz.  Bilmiyorum. Şimdilik bildiğim bir şey varsa o da fotoğraf çekmeyi çok seviyorum. Söylenecek çok şey var ancak şimdilik susmayı tercih ediyorum. Fotoğraflar konuşsun.

Bir yerlerde buluşmak umuduyla, sevgiler saygılar.

Sanatın her dalına hayranlık duyan birisi olarak fotoğraf çekmeye başladıktan sonra, pek çok anı yakalama, görme ve izleme şansına sahip oldum. [...]]]> Uzun süredir buralarda olamadım. Üst üste gelen hastalıklar, acil yapılması gereken işler derken çok özlemişim yazmayı. Her ne kadar yazma konusunda kendimi yetenekli görmesem de paylaşmak ve kendi gelişimime tanıklık etmek bana çok iyi geliyor.

Sanatın her dalına hayranlık duyan birisi olarak fotoğraf çekmeye başladıktan sonra, pek çok anı yakalama, görme ve izleme şansına sahip oldum. Galiba fotoğraf çekme eylemi, etrafına başka gözle bakmayı da beraberinde getiriyor. Muammer Yanmaz’ın temel ve ileri fotoğrafçılık kursunu bitirdikten sonra güzel bir çalışma yapmak için inanılmaz istek duydum. Bu isteğin yaratttığı hareketle yolum 2009 – 2010 sezonu için sahnelenecek Mazhar Zorlu Çocuk Tiyatrosu’nun oyuncuları ve diğer çalışanlarıyla çakıştı. Oz Büyücüsü’nün sahne üzeri provalarında ve sahne gerisinde fotoğraf çekme şansım oldu.

Harika bir deneyim yaşadım. Başka bir dünyaya tanık olmak  ayrı bir keyif oldu benim için.  Çok şey öğrendim. Sadece fotoğraf çekmek adına değil; bir tiyatro eserinin sahnelenmesi sürecinin nasıl olduğunu yakından görmek bu sanata olan hayranlığımı bin kat daha arttırdı. Bunca özveri, çalışma ve emeği görünce hayran olmamak mümkün değil.

Oz Büyücüsü izleyicisiyle 15 Kasım 2009 da buluştu. Buluşmaya da devam ediyor. ( Mutlaka çocuklarınız veya yeğenlerinizle birlikte gidip seyretmelisiniz ).

Tüm ekip,  Oz Büyücüsü’nü sahneleyebilmek için Ağustos ayında çalışmalarına başlamışlardı. Çok istememe rağmen,  aralarına ancak Eylül ortası gibi katılabildim. Bu dönem BKM’de prova yapmaya başlamışlardı.

Bir yandan sahne üzerinde yapılan provalar tüm hızıyla ve yoğun bir şekilde devam ederken diğer yandan da kostümlerin dikilmesi ve dekorun hazırlanması da devam ediyordu. İlk kostüm denemelerinde yanlarında olmam nedeniyle oyuncularla birlikte aynı heyecanı yaşadım. Onlar gibi ben de o telaşın arasında sanki  kostümlerden birisini deneyecekmişim gibi heyecandan fotoğraf çekmeyi az kalsın unutuyordum.

Aynı heyecan dekorların gelerek ve monte edilmesinde de yaşandı. Akla gelen ilk soru eksik bir şey var mıydı? Prova yapılırken herhangi bir sahnenin değişmesi gerekecek miydi?. Gerçekten heyecanlı ve meraklı bir süreçti benim için. Özellikle de; oyuna katılan her yeni şey sonrasında ortaya çıkan yeni gelişmeler ilgi çekiciydi. Dekorun monte edilmesiyle sahneler tekrarlanarak tekrar gözden geçirildi. Hareketi engelleyen noktalar hemen değiştirildi. Bu çalışma kostümlerin hareketi engelleyen bir tarafı var mı ? diye de tekrarlandı. Dar olan, sıkan yada oyunun akıcılığını kısıtlayan yanların düzeltilmesi için tekrar kostüm yapanlardan yardım alındı. Örneğin teneke adamın şapkası oyun esnasında sürekli öne doğru düşerek gözünü kapatıyordu. O nedenle sahne de şapkasını düzeltmek zorunda kalıyordu. İşte bunun gibi akla gelmeyen bir sürü detaylar prova esnasında ortaya çıkıyor ve arkasından hepsi düzeltilerek tekrar baştan prova yapılıyordu.

Aynı hassasiyet provalar esnasında da izleyici açısından tekrarlandı. Oyunun izleyecilerinin çocuklar olması nedeniyle hissedilen sorumlulukla her sahnede yer alan sözlerin ve/veya hareketlerin uygunluğu tartışıldı. Uygun olunmadığına inanılan her sahne ya değiştirildi yada kaldırıldı. Bunun çok önemli olduğuna inanıyorum. İki çocuk annesi olarak pek çok izlediğim oyunu, olara izletmeden seçerek içinde onların yanlış anlayabileceği bir sahne olup olmadığını izleyen diğer velilerden öğrenmeye çalışırım. İzledikleri şeyden olumlu davranışları almalarını tercih ederim. O nedenle Oz Büyücüsü’nü sahnelerken bu kadar hassasiyet gösterilmesi gerçekten beni çok mutlu etti. Sizlere bir kaç örnek;

İlk sahnede Dorothy bisiklete binerek geliyor. Ve sahnede dolaşırken arada ellerini bisikletten çekip, muzip bir çocuk olup sahnede dolaşıyordu. Bu sahne çocuklara kötü örnek olacağı düşünüldüğü için değiştirilerek yerine ip atlayarak sahneye çıkmasının uygun olacağına karar verildi. İlk kez seyrederken ben de içimden aynı şeyleri düşünümüştüm. Oğlum Emre bu sahneyi görse halasına her gittiğinde bahçede bisiklete binerken acaba gördüklerini taklit etmek isterse ne yaparız. Ancak sonradan bu sahne değişince çok sevindim.

Gene başka bir sahneden kötü cadı cebinden kibrit kutusunu çıkarıp bir kibrit çakıyor ve Dorothy’nin arkadaşlarını yakmakla tehdit ediyor. Çünkü Dorothy’nin ayağındaki sihirli kırmızı ayakkabısını istiyor. Bu sahnedeki kibrit çakma sahnesi çocuklar düşünülerek  kaldırıldı. Onun yerine sadece kibrit kutusu gösterilerek oynandı.

Başka bir sahnede kötü cadının,  misina ile sahnenin üst taraflarına bağlı süpürgesiyle yaptığı bazı hareketler vardı. Bu hareketler esnasından misinanın bağlı olduğu yere takılarak süpürgenin misinadan kurtulabileceği ve  önde oturan  izleyicilere fırlamasından korkulduğu için tamamen kaldırıldı. Halbuki gerçekten çok güzel bir sahneydi. Cadı süpürgeyle pek çok güzel numaralar yapıyordu. Ben hep ilgiyle izledim. Ancak seyirciler çocuk olunca tedbirli olmak ve olası çıkabilecek sürprizleri bertaraf etmek gerekiyordu.

Bu sahnenin provasından uzun ve kısa pozlamayla çektiğim bir kaç kare..

Bir tiyatro oyununun sahneye koyulması gerçekten çok zormuş. Bir kaç saniyelik bir sahne, saatlerce hatta günlerce süren bir çalışmadan sonra ortaya çıkıyormuş. Oyuncuların oyun yeteği olmadan, onlara ve konuya  uygun güzel kostümler, sürükleyici müzikler ve müziğin anlamlı sözleri , oyunun geçtiği ortamın gücünü büyüsünü artıracak dekorlar,  tüm bu süreci takip eden ve yöneten yönetmen olmadan olmuyormuş. Ancak hepsinin uyumu sonucunda ortaya süper bir performans  çıkıyormuş.
Bu çalışma sonrasında yaptığım slayt show ‘u sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bu benim tüm acemiliğime rağmen, henüz tam anlamıyla  digital düzenlemeyi bilmeme ve fotoğraf çekmek konusunda eksikliklerime rağmen hazırlama cesareti gösterebildiğim ilk proje çalışmamdr.  Pek çok eksiği var biliyorum. Ama bir şeyleri yapma cesareti göstermeden de öğrenilmiyor. Yapıcı eleştirilenizi beklerim. Sevgiler ve saygılar.

Oz Büyücüsü from Filiz Tulu on Vimeo.